Potato Spindle Tuber Viroid, kortweg PSTVd genoemd.

De Nederlandse naam is; Aardappelspindelknolviroïde.

Common names:
PSTVd (acronym)  
Potato spindle tuber (English)
Spindelknollenkrankheit (German)

PSTVd --> is een quarantaine organisme

Wat is PSTVd --> het is een viroïde (uitleg viroïde).

Waardplanten --> aardappel, tomaat, pepino, paprika en avocado.

Verspreiding --> PSTVd kan worden overgedragen door vegetatieve vermeerdering, stuifmeel of zaden en via contact door werkzaamheden in het gewas.

Gewas schade --> PSTVd kan grote schade aanrichten door vermindering van de groei en misvorming in de knol bij de aardappel.

Survey in aardappelen naar PSTVd -->

In Nederland wordt jaarlijks een survey uitgevoerd in aardappelen naar PSTVd en andere pospiviroïden. De NAK voert deze survey uit in opdracht van NVWA. De toetsing vindt plaats aan stammen, die zijn bemonsterd van de oogst van teelt 2012 voor uitplant op het zogenaamde. ‘stammenveld’ van 2013. De resultaten van deze survey zijn nog niet bekend.

Het doel is om de Nederlandse aardappelkolom vrij te houden van PSTVd en andere pospiviroïden. Hoewel de kans op een vondst klein wordt geacht, is een draaiboek ontwikkeld om bij een eventuele vondst van deze pospiviroïden snel de noodzakelijk maatregelen te nemen. Het gebruik van gegarandeerd vrij plantmateriaal en zeer hygiënische werkwijzen bij de veredeling van nieuwe aardappelrassen en in vitro vermeerdering van plantmateriaal vormen de belangrijkste, op preventie gerichte speerpunten voor deze groep organismen.

Het uitgangspunt voor de maatregelen bij een vondst is de National regulatory control system for Potato spindle tuber viroid (PSTVd), die door de European and Mediterranean Plant Protection Organisation (EPPO) is vastgesteld (PM9/13). Deze richtlijn gaat ervan uit, dat bij een besmetting op een aardappelteeltbedrijf alle pootaardappelen niet meer geschikt zijn voor wederuitplant.

 

Symptomen -->

De symptomen van PSTVd zijn variabel. De symptoomontwikkeling is sterk afhankelijk van het gewas. Tomaat en aardappel kunnen hevige symptomen tonen, de andere waardplanten tonen zwakke of vaak zelfs geen symptomen. De symptomen zijn ook afhankelijk van het ras of de cultivar, de leeftijd van de plant op het moment van infectie en de groeiomstandigheden. Hoge temperaturen en veel licht leiden tot heviger symptomen. Tenslotte zijn er verschillende varianten van het viroïde, die meer of minder hevige symptomen veroorzaken.

Bij aardappel kan een zwakke tot sterke groeiremming optreden bij geïnfecteerde planten. De scheuten blijven kleiner, staan wat meer omhoog dan normaal en dragen kleinere blaadjes van een iets lichtere kleur. Knollen kunnen klein(er) blijven, en de volgende symptomen tonen: een wat langwerpiger vorm dan normaal, misvorming met uitstulpingen en scheuren. De ogen kunnen op uitstulpingen liggen, maar de uitstulpingen kunnen ook uitgroeien tot ‘nieuwe’ knollen. De symptomen treden rasafhankelijk op, waarbij allerlei varianten kunnen optreden: bijvoorbeeld wel bovengrondse symptomen en nauwelijks knolsymptomen en omgekeerd.

Bij tomaat zijn de eerste symptomen een groeivermindering in de kop van de plant die gepaard gaat met een lichtgroenverkleuring van de jongste bladeren. De groeivermindering gaat al snel over in een duidelijke remming en mogelijk zelfs dwerggroei. De lichtgroenverkleuring gaat over in geelverkleuring tot rood-, paars- en/of bruinverkleuring. De bladeren kunnen dan ook bros worden. Meestal is de dwerggroei permanent, maar soms kan herstel optreden. Als de dwerggroei begint stopt ook de bloemaanleg en de vruchtaanleg.

Bij paprika is alleen een lichte golving van de bladranden gemeld als symptoom van PSTVd. In onderzoek zijn indicaties verkregen dat de vruchten echter kleiner blijven dan normaal. Bij jong geïnfecteerde planten komt de vruchtproductie bovendien later op gang.

 

Meer info:
https://www.nvwa.nl/zoeken?trefwoord=PSTVd
https://www.eppo.int/QUARANTINE/data_sheets/virus/PSTVD0_ds.pdf